An toàn sinh học trong chăn nuôi lợn và phòng bệnh LMLM

An toàn sinh học trong chăn nuôi lợn bao gồm tất cả các khâu trong quá trình chăn nuôi nhằm bảo vệ vật nuôi và người chăn nuôi không bị tấn công của dịch bệnh, tạo cho đàn lợn có sức kháng tốt nhất và do vậy khai thác được tiềm năng năng suất cao nhất. Đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường do chất thải chăn nuôi, không để chất thải chăn nuôi là nguồn gây bệnh cho con người và vật nuôi khác. Kết quả của an toàn sinh học trong chăn nuôi phải mang lại lợi ích cho người chăn nuôi từ năng suất cao, chi phí sản xuất thấp, không bị rủi ro do dịch bệnh và cuối cùng là sản phẩm thịt từ chăn nuôi phải đảm bảo an toàn cho con người.

tải xuống

Để áp dụng giải pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi lợn tôi xin trích dẫn chu kỳ sinh học và hệ thống quản lý chăn nuôi lợn của công ty TNHH Chăn nuôi CP-ViệtNam (xem hình). Như vậy trong chăn nuôi lợn có thể phân thành hai hệ thống, hệ thống chăn nuôi lợn nái sinh sản (Hệ thống 1) và hệ thống chăn nuôi lợn sau cai sữa đến xuất chuồng bán thịt hoặc bán giống (Hệ thống 2). Các giải pháp an toàn sinh học bao gồm từ thiết kế chuồng trại đến các yếu tố kỹ thuật chăn nuôi được xây dựng trên nguyên lý của hai hệ thống này.

Chuồng trại được chia thành 2 địa điểm khác nhau, hoặc 2 khu vực cách ly độc lập nhau (nếu trên cùng một địa điểm) cho 2 hệ thống sản xuất. Xung quanh trại phải có tường rào cách ly với bên ngoài. Có hệ thống sát trùng vật dụng và con người trước mỗi cổng trại, và trước mỗi cửa chuồng cũng rất cần có chậu nhúng ủng chứa dung dịch sát trùng để sát trùng mỗi lần vào ra chuồng lợn. Công nhân và kỹ thuật chăn nuôi cũng chuyên biệt theo 2 hệ thống này.

Lợn giống hậu bị mới nhập về trại thường có khối lượng cơ thể 95-100kg, nên nuôi cách ly 2 tháng. Trong thời gian nuôi cách ly cần phải tiêm vacxin phòng bệnh đầy đủ, theo dõi lên giống và phối giống sau 2 chu kỳ lên giống khi lợn đạt 140kg thể trọng và 32-34 tuần tuổi. Lợn mang thai 16 tuần, 15 tuần đầu nhốt lợn ở chuồng mang thai, chuyển sang chuồng đẻ ở tuần mang thai 16 để lợn đẻ. Tập ăn cho lợn con bắt đầu từ 5 ngày tuổi, khi lợn con đã biết ăn tốt, cai sữa tách mẹ lúc 3 tuần tuổi lúc đó lợn con có khối lượng cơ thể 6kg, chuyển về khu chăn nuôi sau cai sữa. Lợn mẹ được đưa về khu vực nái khô để kích thích lên giống và phối giống cho chu kỳ sinh sản tiếp theo, thông thường lợn nái khô sẽ lên giống 3-5 ngày sau khi tách con. Trong thời gian giữa 2 chu kỳ sinh sản nên kiểm tra để loại thải những lợn nái già, đẻ nhiều lứa, năng suất thấp, bị bệnh khó điều trị khỏi, hoặc không lên giống sau 2 chu kỳ. Lợn con sau tách mẹ cần phải giữa ấm ở nhiệt độ 30-32 oC trong tuần đầu, chuồng nuôi phải thông thoáng, thức ăn chất lượng cao và cung cấp đầy đủ nước uống. Lợn sẽ đạt trọng lượng xuất chuồng 100kg lúc 160 ngày tuổi, hoặc 140 ngày nuôi sau cai sữa.

Thức ăn cần phải lựa chọn thức ăn tốt, phân thành nhiều giai đoạn phát triển của lợn vì ở mỗi giai đoạn phát triển khác nhau nhu cầu dinh dưỡng của lợn cũng khác nhau do vậy chú ý cân đối các chất dinh dưỡng trong từng loại thức ăn. Thông thường gồm các loại thức ăn sau: Thức ăn tập ăn (giai đoạn 5 ngày tuổi đến 12kg thể trọng), thức ăn lợn choai 1 (12-30kg thể trọng), thức ăn lợn choai 2 (30-50kg thể trọng), thức ăn lợn choai 3 (50-80kg thể trọng) và thức ăn kết thúc (80kg thể trọng – xuất bán), thức ăn cho lợn nái mang thai và đực giống, thức ăn cho lợn nái nuôi con. Với giống lợn cao sản, thức ăn và kỹ thuật chăn nuôi phù hợp, lợn sẽ tăng trọng nhanh, khoẻ mạnh do vậy không cần phải sử dụng kháng sinh điều trị cũng như bổ sung vào thức ăn giai đoạn kết thúc, đảm bảo không có tồn dư các chất kháng sinh trong thịt lợn.

Sau mỗi lứa nuôi lợn thịt hoặc mỗi lứa đẻ ở lợn nái phải tổng vệ sinh chuồng nuôi sạch sẽ bằng cách ngâm các dụng cụ chăn nuôi vào bể có chứa chất sát trùng, rửa chuồng bằng xà phòng, để khô, phun thuốc sát trùng và để trống chuồng 4-5 ngày mới nhập lứa lợn khác. Ngoài ra tối thiểu 1 tuần một lần (nếu bình thường không có dịch bệnh) hoặc hàng ngày (nếu có dịch bệnh đang xẩy ra ở khu vực xung quanh) phun thuốc sát trùng trong chuồng nuôi, lối đi trong và ngoài chuồng và từ nhà ở công nhân đến chuồng nuôi. Có thể sử dụng vôi bột để sát trùng chuồng nuôi và lối đi trong trại.

Sử dụng xe chuyên dụng để vận chuyển thức ăn chăn nuôi, lợn giống và lợn thịt riêng. Rửa xe, để khô, phun thuốc sát trùng và để qua đêm sau mỗi ngày vận chuyển. Mỗi xe một ngày chỉ vận chuyển 1 chuyến. Sát trùng xe trước lúc vào trại.

Lựa chọn thuốc sát trùng dựa trên các nguyên tác: Chất sát trùng phải có hoạt phổ rộng để giết chết nhiều loại vi khuẩn, virus, nấm gậy bệnh. Thời gian diệt trùng nhanh, hoạt lực kéo dài và ổn định, không bị mất hoạt lực khi thuốc tiếp xúc với các chất hữu cơ trong phân, đất. Loại thuốc sát trùng dùng cho người và vật nuôi thì không gây ảnh hưởng sức khoẻ con người và vật nuôi. Loại thuốc sát trùng cho chuồng trại không làm rỉ sắt thép và hư hỏng vật liệu chuồng trại như xi mang, cao su, nhựa v.v.. Chi phí trên một diện tích bề mặt sát trùng thấp. Việc tính chi phí phải dựa trên cơ sở tỷ lệ pha loãng thuốc với nước và hoạt lực giệt trùng của thuốc sau khi pha loãng.

Đặc tính của một số loại thuốc sát trùng

Đặc tính

Tên hoạt chất

Phenol

Chlorine

Iodine

QAC

Aldehyde

Peroxygen

Diệt virus

Kém

Mạnh

Mạnh

Không

Mạnh

Mạnh

Diệt vi khuẩn

Tốt

Vừa

Mạnh

Vừa

Mạnh

Mạnh

Thời gian giệt khuẩn

Trung bình

Nhanh

Nhanh

Chậm

Nhanh

Nhanh

Thời gian có hiệu lực

Dài

Trung bình

Trung bình

Ngắn

Trung bình

Dài

Tác hại cho da

Vừa

Độc

Ít

Không

Độc

Không

Gây hư sắt, cao su

Không

Ít

Không

Không

Không

Đối tượng sát trùng khuyến cáo

Nền chuồng

Nền chuồng, xe

Nhúng ủng, tắm sát trùng

Nước, đường ống nước

Chuồng  trại, xe

Chuồng trại,  nhúng ủng, tắm sát trùng

Có thể dùng dưới dạng phun

Không

Ít

Được

Được

Được

Được

Các thuốc sát trùng trên thị trường thường được sản xuất bằng kết hợp với một số hoạt chất khác để làm tăng hoạt lực giệt trùng và giảm độ độc.

Tiêm vacxin phòng bệnh là một giải pháp hữu hiệu để phòng bệnh cho vật nuôi nói chung và bệnh LMLM nói riêng. Riêng bệnh LMLM tiêm vacxin type O cho lợn con sau cai sữa lúc 7 và 11 tuần tuổi, tiêm vacxin đa type O, A và Asia I cho lợn nái sinh sản và lợn đực giống làm việc mỗi năm 3 lần. Kết quả trong nhiều năm qua không có dịch LMLM xẩy ra trên đàn heo của Công ty CP-ViệtNam.

Loại lợn

Tuần tuổi

Loại vaccin phòng bệnh

Lợn con theo mẹ

1

Mycoplasma (lần 1)

3

Mycoplasma (lần 2)

Lợn con sau cai sữa

4

PRRS   (lần 1)

5

Dịch tả (lần 1)

7

LMLM (lần 1)

8

PRRS   (lần 2)

9

Dịch tả (lần 2)

11

LMLM (lần 2)

Lợn giống hậu bị

25

Giả dại, Parvovirus (lần 1)

27

Dịch tả, LMLM

29

Giả dại, Parvovirus (lần 2)

Lợn nái sinh sản

Mang thai 10 tuần

Dịch tả

Mang thai 12 tuần

Giả dại

LMLM (4 tháng/ lần toàn đàn)

Đực giống làm việc

Dịch tả (9 tháng/ lần toàn đàn)

Giả dại, LMLM  (4 tháng/ lần toàn đàn)

Nguồn Công ty TNHH Chăn nuôi CP-Việt Nam

 Giải pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi hộ gia đình trong thời gian dịch bệnh LMLM hiên nay là chăm sóc sức khoẻ lợn tốt, có đủ thức ăn nước uống, hạn chế người ngoài vào thăm chuồng lợn, rắc vôi bột xung quanh chuồng lợn và lốn đi đến chuồng lợn, dùng ủng hoặc dép đi vào chuồng riêng, không dùng nước thải từ nhà bếp cho lợn ăn hoặc thải bừa bãi ra ngoài môi trường xung quanh. Theo dõi sức khoẻ lợn hàng ngày, báo ngay cho thú y địa phương gần nhất biết nếu lợn có triệu chứng bệnh, tuân thủ quy định của nhà nước về ngăn chặn dịch bệnh, không bán chạy lợn khi có bệnh. Chủ động tìm vacxin LMLM tiêm cho đàn lợn của gia đình khi biết tin trong khu vực thôn xóm có dịch bệnh. Chủ động cùng bà con làng xóm phát hiện dịch bệnh ở cấp hộ gia đình, thôn xóm và báo cáo ngay cho cán bộ thú y gần nhất.

Tác giả: TS. Kiều Minh Lực

Công ty TNHH CP Việt Nam

Channuoivietnam.com © 2013 được phát triển bởi Viện Công Nghệ Sáng Tạo - Email: dohuuphuong2010@gmail.com - ĐT: 0908.255.265 Trang chủ